مصوب ۱۳۰۴/۰۳/۱۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی

فهرست

قانون خدمت نظام اجباری

مصوب ۱۳۰۴/۰۳/۱۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی

مستندات مرتبط

  • آیین‌نامه

  • قوانین مرتبط

  • رای وحدت رویه

  • نظریه مشورتی

آیین‌نامه

  • قانون سجل احوال
  • قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳

رای وحدت رویه

نظریه مشورتی

فصل اول- کلیات

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون کلیه اتباع ذکور دولت ایران اعم از سکنه شهرها و قصبات و قراء و ایلات و متوقفین در خارج از ایران از اول‌ سن بیست و یک سالگی مکلف به خدمت سربازی می‌باشند مگر در مواردی که بر طبق این قانون مستثنی شده باشند.

ماده دوم- مدت خدمت سربازی مذکور در ماده فوق که مجموعاً بیست و پنج‌سال می‌باشد به سه دوره تقسیم می‌شود:

الف- دوره خدمت نظامی و مدت آن شش سال است که دو سال اول مدت تحت‌السلاح و چهار سال بعد احتیاطی است.

ب- دوره ذخیره و مدت آن سیزده سال است که شش سال اول ذخیره مقدم و هفت سال بعد ذخیره تالی است.

ج- دوره پاسبانی و مدت آن شش سال است.

ماده سوم- ترتیب احضار هر یک از دوره‌های سه گانه مذکور در ماده (۲) مطابق نظامنامه تجهیزات عمومی وزارت جنگ معین خواهد شد و در‌ مواقعی که تجهیز جزو و احضار قسمتی از قشون را ضرورت ایجاب نماید از دوره احتیاط شروع و بپاسبانی ختم خواهد شد.

ماده چهارم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- مملکت ایران مطابق تشکیلات قشونی به نواحی سربازگیری منقسم شده و افراد وظیفه در مراکز حوزه‌های سربازگیری خود به خدمت ‌احضار و مطابق نظریه وزارت جنگ به قسمت‌های قشونی تقسیم می‌شوند.

ماده پنجم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در تمام نواحی سربازگیری به موجب پیشنهاد وزارت جنگ و تصویب هیئت وزراء و صدور فرمان همایونی عمل سربازگیری از ۱۵ مهر ماه هر سال شروع و تا آخر آذر ماه همان سال خاتمه خواهد یافت.

ماده ششم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در سه‌ ماهه آخر هر سال دفاتر احصائیه و سجل احوال هر ناحیه سربازگیری صورتی از کلیه افرادی که در سال آتی به سن سربازی ‌می‌رسند و در ثبت حوزه‌های جزء می‌باشند از دفتر سجل نفوس آن محل استخراج و به نواحی سربازگیری تسلیم و نواحی سربازگیری پس از تطبیق‌ صورت‌های مزبور با دفاتر نفوس محل بوسیله رؤسای مافوق خود به وزارت جنگ ارسال می‌دارند.

تبصره (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- تهیه و تحویل صورت‌های مزبور به نواحی و تطبیق ان‌ها با دفاتر نفوس و ارسال به وزارت جنگ نباید از ماه آخر سال تجاوز نماید.

ماده هفتم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- وزارت جنگ پس از وصول صورت‌های مزبور در فروردین ماه هر سال عده نفراتی را که در آن سال لازم خواهد داشت با تعیین تقسیم آن به نواحی به اضافه صدی بیست برای کسور احتمالی معین کرده و برای نواحی سربازگیری و حوزه‌های قشونی ارسال خواهد نمود.

ماده هشتم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- مادامی‌که احتیاجات قشونی کمتر از میزان افرادی است که باید برای خدمت نظامی احضار شوند افراد لازم برای احتیاجات وزارت‌ جنگ به ترتیب ذیل از بین واجدین شرایط خدمت نظامی معین خواهد شد.

۱- غیر متاهل ۲- متاهل بودن اولاد ۳- متاهل با اولاد.

برای تامین احتیاجات قشونی افراد وظیفه طبقه اول مقدم بر طبقه ثانی و طبقه ثانی مقدم بر‌طبقه ثالث خواهد بود در صورتی که تعداد هر طبقه اضافه بر احتیاج بوده باشد افراد لازم از بین ان‌ها مطابق تقدم تاریخ ولادت انتخاب و به بقیه موقتا‌ مرخصی خانه داده می‌شود.

ماده نهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورتی که انتخاب از بین افرادی باید به عمل آی که تاریخ روز و ماه تولد آنان در اوراق سجلی ذکر نشده یا ذکر شده و تاریخ‌ تولدشان یک‌ روز باشد تقدم با کسانی خواهد بود که نسبت به افراد دیگر ردیف خود دیرتر ورقه سجل کرفته‌اند.

ماده دهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- افراد در چهار سال دوره احتیاط پس از سه سال اول احتیاط یک مرتبه و ذخیره
مقدم هر دو سال یک مرتبه و افراد ذخیره تالی هر سه‌ سال یک مرتبه در حوزه خود برای مدت یک‌ ماه مشق نظامی باید حاضر شوند موعد و ترتیب آن مطابق نظامنامه که وزارت جنگ تهیه خواهد کرد‌ معین خواهد شد.

ماده یازدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- اشخاصی‌ که در سن سربازی و یا بعد از ان بخواهند داخل خدمت دولتی یا اجتماعی یا مشاغل ازادی که مستلزم اجازه رسمی دولت‌ است بشوند باید تصدیق انجام خدمت تحت‌السلاح و یا معافیت از خدمت نظامی را در دست داشته باشند و بدون اوراق مزبور دوائر کشوری و‌ مؤسسات از قبول آن‌ها باید خودداری نمایند.

ماده دوازدهم- اشخاصی‌ که بخواهند داخل خدمت در صف نظمیه یا امنیه بشوند باید خدمت دوره کامل تحت‌السلاح (‌دو سال) را تمام کرده و‌ تصدیقنامه حسن اخلاق و صحت عمل را در دست داشته باشند.

ماده سیزدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- اشخاصی که قبل از رسیدن به سن سربازی داوطلبانه دو سال تحت‌السلاح خدمت نموده‌اند پس از خاتمه خدمت تحت‌السلاح جزء‌ ذخیره محسوب خواهند شد مشروط به اینکه پس از رسیدن به سن لااقل هیجده سالکی شروع به خدمت کرده باشند.

ماده چهاردهم- کسانی که خدمت تحت‌السلاح خود را به انجام رسانده باشند و بخواهند به خدمت خود ادامه دهند در صورت احتیاج وزارت‌ جنگ پذیرفته خواهند شد.

فصل دوم- در معافیت و مهلت و تقلیل مدت خدمت نظامی

ماده پانزدهم- کسانی که از خدمت نظام وظیفه عمومی به واسطه علل مزاجی به تصدیق دو نفر از اطباء نظامی که عدم استعداد آن‌ها را برای خدمت‌ نظامی تصدیق نمایند معاف می‌باشند:

۱- نابینا از یک یا دو چشم.

۲- قوزی.

۳- کر.

۴- لال

۵- شل و چلاق

۶- یک دست.

۷- فاقدین شصت و سبابه دست راست

۸- اشخاص قصیرالقامه که قد ان ها از یک کز و نیم کمتر باشد.

۹- اشخاص مسلول و مبتلای به امراض غیر قابل علاج

۱۰- معیوبین از چشم که از عهده خدمات نظامی برنیایند.

تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- اشخاص ضعیف‌ البنیه یا مرضای قابل معالجه قبل از رفتن به خدمت تحت‌السلاح به خرج دولت معالجه خواهند شد.

تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورتی که دو نفر طبیب نظامی در محل تشکیل مجلس سربازگیری حاضر نباشند وظیفه مذکور در فوق بدو نفر طبیب غیر نظامی که از‌ طرف اداره نظام وظیفه معین می‌شوند محول می‌گردد.

ماده پانزدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- کسانی که از خدمت نظامی اجباری بواسطه علل مزاجی معاف می‌باشند:

۱- نابینا از یک یا دو چشم.

۲- قوزی.

۳- کر.

۴- لال

۵- شل و چلاق

۶- یک دست.

۷- فاقدین شست و یا سبابه دست راست.

۸- اشخاص قصیرالقامه که قد آن‌ها از یک گز و نیم کوتاه‌تر باشد

۹- اشخاص مسلول و مبتلای به امراض مسریه به تصدیق دو نفر طبیب نظامی یا صحی.

۱۰- اشخاص ضعیف‌البنیه و مریض و نزدیک ‌بین و معیوبین از چشم به تصدیق دو نفر از اطباء نظام که عدم استعداد آن‌ها را برای خدمت نظامی‌ تصدیق نمایند.

تبصره- اشخاص ضعیف‌البنیه یا مرضای قابل معالجه جزء قرعه محسوب شده و در صورتی که قرعه به نام آن‌ها اصابت نماید داخل خدمت شده‌ ولی قبل از رفتن تحت سلاح به خرج دولت معالجه خواهند شد.

ماده شانزدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- کسانی که به واسطه موقعیت خود از خدمت نظامی معاف می‌باشند:

۱- حاکم شرع مجاز به اجتهاد یا فتوی از مراجع تقلید یا فتوی و علماء درجه اول مذاهب زرتشتی و کلیمی و مسیحی و مدرسین علوم معقول و‌ منقول.

۲- دارندگان تصدیقنامه (‌دیپلم) از مدارس عالیه داخله یا خارجه.

۳- طلاب علوم دینیه که در مدارس قدیمه تحصیل می‌نمایند اعم از اینکه در مدارس مزبوره ساکن باشند یا نباشند در صورت اصابت قرعه به نام‌ آنان و واجد بودن شرائط ذیل در مدت تحصیل و داشتن تصدیق اجتهاد یا فتوی پس از تحصیلات از خدمت نظام معاف می‌باشند.

الف- نداشتن اشتغالی جز به تحصیل و داشتن تصدیقنامه طلبگی از مدرس و متولی مدرسه که فقط اشتغال به تحصیل دارند.

ب- دادن امتحان سالیانه مطابق درجاتی که طلاب تحصیل می‌کنند از مقدمات به بالا.

تبصره- هیئت ممتحنه را دولت از بین متخصصین معین خواهد کرد.

۴- یگانه پسر هر مرد یا زنی که سنش به شصت رسیده یا به واسطه علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز باشد و کفالت بر عهده آن پسر باشد در‌ تمام مدت کفالت.

۵- پسر دوم هر مرد یا زنی که پسر اول او در تحت سلاح بوده و در صورت داشتن پسر سوم آن پسر به سن هیجده سال نرسیده باشد.

۶- پسر هر مرد یا زنی که یک پسرش در خدمت نظامی وفات کرده باشد در صورتی که آن مرد یا زن پسر دیگری هم داشته باشد این معافیت تا‌زمان رسیدن پسر دیگر به سن هیجده سالگی خواهد بود.

۷- پسر هر بیوه زنی که غیر از آن پسر کسی دیگر تکفل امور مشارالی‌ها را ننماید در تمام مدت کفالت.

۸- هر جوانی که مدیر یا نفقه ده یک خانواده بوده و در محل پدر یا برادر یا پدر زن یا برادر زنی که کفالت امور خانوادهاو را بنماید نداشته باشد مادام‌که این وضعیت باقی باشد.

۹- هر جوانی که وصی یا قیم یتیمی باشد که بغیر از او برای اداره کردن امور آن یتیم شخص دیگری نباشد مادام که حال بدین منوال باشد.

۱۰- هر جوانی که منحصراً کفیل معیشت جد یا جده پیر یا علیل از کار افتاده او باشد مادام که حال به این منوال است.

۱۱- دو نفری که مشترکاً کفیل یک یا چند خانواده باشند و در یک‌ سال قرعه به نام هر دو اصابت نماید آنکه اول قرعه به نامش اصابت نموده‌ است به خدمت نظامی داخل و دیگری مادام که این وضعیت باقی است از خدمت معاف خواهد بود.

۱۲- یکی از دو پسر پدری که قرعه به نام هر دو اصابت نماید به انتخاب پدر برای مدت دو سال معاف خواهد بود.

۱۳- پسران دیگر هر شخصی که به واسطه قرعه یک یا دو پسر او داخل خدمت نظامی می‌شوند برای مدت دو سال.

ماده شانزدهم- کسانی که به واسطه موقعیت خود از خدمات نظامی معاف می‌باشند:

۱ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- حکام شرع مجاز به اجتهاد یا فتوی از مراجع تقلید یا فتوی و علماء درجه اول مذاهب زرتشتی و کلیمی و مسیحی و مدرسین علوم معقول و‌ منقول

۲ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- یگانه پسر هر مرد یا زنی که به واسطه علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و کفالت بر عهده ان پسر باشد در تمام مدت کفالت.

۳ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- پسر دوم هر مرد یا زنی که یک پسرش در خدمت تحت‌السلاح بوده و در صورت داشتن پسر سوم ان پسر به سن ۱۸ نرسیده باشد.

۴ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- پسر هر مرد یا زنی که یک پسرش به موجب قانون نظام وظیفه به خدمت احضار و در خدمت وفات کرده باشد. در صورتی که آن مرد یا زن پسر‌دیکری هم داشته باشد این معافیت تا زمان رسیدن پسر دیگرش به سن هیجده سالگی خواهد بود.

۵- هر جوانی که نفقه ده یک خانواده بوده و در محل پدر یا برادر. پدر زن و یا برادر زنی که وضعیت اعاشه ان‌ها اجازه کفالت امور خانواده مشمول را‌ بدهد نداشته باشد مادام که این وضعیت باقیست. مشمولی که در سال احضار به خدمت تاهل اختیار کند حق معافیت از خدمت سربازی را به عنوان ضرورت تکفل از عیال خود نخواهد داشت.

۶- دو نفری که مشترکا کفیل یک یا چند خانواده باشند و در یک‌ سال هر دو برای خدمت سربازی دعوت شوند آنکه بیشتر به عائله کمک می‌کند ‌مادام که این وضعیت باقی است از خدمت معاف خواهد بود.

۷- یکی از دو پسر پدر یا مادری که هر دو در یک‌سال به خدمت نظامی احضار می‌شوند به انتخاب پدر و در صورت نبودن پدر به انتخاب مادر برای‌ مدت دو سال معاف خواهد بود.

۸ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- به طور کلی مطابق مقررات فقره ۷ این ماده از دو پسر یکی معاف و مطابق مقررات فقره ۳ و ۴ از سه پسر در صورت نرسیدن پسر سوم به سن ۱۸‌سالکی و یا بودن یک پسر در خدمت نظامی یک‌ نفر معاف و از ۴ پسر نیز یک‌ نفر و از پنج پسر دو نفر معاف خواهد بود.

۹ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- هر جوانی که کفیل معیشت منحصر به فرد پدر یا مادر جد یا جده پیر و علیل از کار افتاده خود باشد مادام که حال به این منوال است.

تبصره (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورت ادامه تکفل مقرر در فقرات ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ این ماده تا پنج‌سال متوالی در آخر پنج‌ سال کلیه متکفلین بدون استثناء ‌برای فرا گرفتن مقدمات تعلیمات نظامی برای ۴ ماه به خدمت نظامی احضار و پس از خاتمه ان مرخص و جزء ذخیره محسوب خواهند شد.

ماده هفدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- محصلینی که در مدارس عالیه و سیکل دوم متوسطه داخله یا خارجه مشغول تحصیل باشند و به سن سربازی برسند تا موقع اتمام و‌ اکمال تحصیلات خود از خدمت نظامی معاف هستند.

ماده هیجدهم- مدت خدمت تحت‌السلاح دارندگان تصدیق نامه رسمی -دیپلم لیسانس و بالا- از مدارس عالیه داخله یا خارجه فقط یک سال و دارندگان‌ تصدیقنامه دوره کامل مدارس متوسطه داخله یا خارجه ۱۸ ماده خواهد بود.

ماده هیجدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- مدت خدمت تحت‌السلاح دارندگان تصدیقنامه رسمی «‌دیپلم» از مدارس متوسطه داخله یا خارجه فقط یک‌ سال خواهد بود و پس‌از آن جزء ذخیره محسوب می‌شوند.

تبصره (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- فارغ‌التحصیل‌های مدارس عالیه و متوسطه مخصوص تشکیل کادر‌های صاحب‌منصبی احتیاط هستند و وزارت جنگ با تشکیل مدارس‌ صاحب‌منصبی احتیاط وسائل نیل ان‌ها را به مقام صاحب‌منصبی احتیاط در مدت خدمت تحت‌السلاح مقرر در این ماده فراهم خواهد نمود.

ماده نوزدهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- طلاب علوم دینیه در صورت اشتغال به تحصیل تا اکمال و خاتمه تحصیلات خود در صورتی که تحصیلات آن‌ها مطابق مدارس عالیه‌ و یا متوسطه بوده باشد مشمول مقررات ماده ۱۷ و ۱۸ خواهند بود.

فصل سوم- قرعه و وظایف مجلس سربازگیری

ماده بیستم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- برای اجرای مقررات ماده ۵ این قانون وزارت جنگ مقدمات جریان سربازگیری را در
تمام مملکت از ۱۵ فروردین ماه تا آخر شهریور‌ ماه هر سال از حیث اعلان اسامی مشمولین که در ۱۵ مهر ماه آن سال باید خود را برای خدمت نظامی حاضر نمایند و رسیدگی به وضعیت مشمولین و‌ تهیه و تکمیل اوراق آن‌هائی که مطابق فقرات ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ ماده ۱۶ قانون خود را معاف می‌دانند حاضر خواهد نمود که پس از صدور‌ فرمان همایونی در احضار مشمولین بدون فوت وقت مجالس سربازگیری به اوراق متکفلین و اشخاص مذکور در ماده ۱۵ و سوابق و مدارک آن‌ها که قبلا بوسیله حوزه‌های سربازگیری هر محل تهیه شده است رسیدکی و سربازان مسلم را به سربازخانه‌ها اعزام و برای اشخاص واجد شرایط معافیت سند‌ معافیت صادر نمایند.

ماده بیست و یکم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- پس از صدور اوامر وزارت جنگ در باب احضار افراد به خدمت نظامی مأمورین سربازگیری با صاحب‌منصبان ساخلو که برای هر حوزه معین و از ۱۵ فروردین تا آخر شهریور ماه هر سال مأمور اجرای مقررات ماده فوق می‌باشند با دفاتر مذکور در ماده ۶ به مراکز خود رفته به‌ اطلاع مأمورین کشوری اسامی کلیه افراد ساکن آن حوزه را که واجد سن سربازی شده و یا معافیت موقت آن‌ها خاتمه یافته است اعم از مقیم یا مسافر یا دفاتر نفوس تطبیق می‌نمایند که در روز معین به مجلس سربازگیری محل دعوت شوند. کلیه افراد مذکور در فوق مکلف می‌باشند که در موعد معین در مجلس سربازگیری حضور به‌هم رسانند و در عوض مسافرین و اشخاص علیل غیر قادر به‌حرکت باید پدر یا برادر یا یکی از اقوام نزدیک یا شخص دیگری را که به نمایندگی تعیین نمایند حاضر شوند.

ماده بیست و دوم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- برای اجرای عمل سربازگیری هر حوزه سربازگیری مجلسی مرکب از اعضای مفصله ذیل تشکیل می‌شود:

۱ حاکم و رؤسای مالیه – بلدیه – نظمیه – امنیه مدعی عمومی و سجل احوال محل در صورت نبودن رؤسای مزبوره در محل.

۲- از یک الی پنج نفر صاحب‌منصب به‌انتخاب فرمانده ناحیه سربازگیری و یک یا دو نفر طبیب نظامی. در صورت نبودن طبیب نظامی در محل مطابق تبصره ۲ ماده ۱۵ رفتار خواهد شد.

۳- پنج نفر از معارف و معتمدین اهل محل که ۳ نفر آن‌ها عضو اصلی و دو نفر عضو علی‌البدل خواهند بود یک‌ نفر از اعضاء اصلی باید از طبقه علماء باشد. انتخاب معتمدین فوق به‌ نظر حاکم و فرمانده ساخلو و رئیس حوزه سربازگیری محل به‌عمل می‌آید.

تبصره (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورتی‌که تشکیل مجالس سربازگیری در مدت مقرره در ماده ۵ در تمام مملکت غیر مقدور باشد نواحی و حوزه‌های سربازگیری مکلف خواهند بود مجالس سربازگیری را به‌محض تهیه مقدمات یکی بعد از دیگری در طول سال تشکیل و به احضار افراد اقدام نمایند به‌طوری‌ که افراد آن‌ سال در همان سال احضار شوند.

ماده بیست و سوم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- ریاست مجلس سربازگیری به‌ عهده حاکم و نظارت آن با رئیس حوزه سربازگیری محل و مسئولیت مشترکه متوجه کلیه اعضای آن خواهد بود.

ماده بیست و چهارم- از روزی‌ که برای سربازگیری معین شده مجلس مزبور در محل معین شده رسماً افتتاح خواهد شد و مجلس مزبور علنی بوده‌مردم می‌توانند به‌عنوان تماشاچی حضور به‌هم‌ رسانند بدون این که حق شرکت در مذاکرات مجلس را داشته باشند.

ماده بیست و پنجم- وظایف مجلس سربازگیری از قرار ذیل است.

۱ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- امر دولت در احضار افراد به‌ خدمت نظامی و مواردی که مطابق قانون از خدمت نظامی دائماً یا موقتاً معاف می‌باشند برای حاضرین قرائت می‌شود.

۲ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- اسامی اشخاصی که در آن سال برای خدمت دعوت شده‌اند مطابق دفاتری که حوزه‌های سربازگیری استخراجاً طبق صورت‌های ارسالی دفاتر احصائیه و سجل احوال محل تهیه نموده‌اند یک‌ یک به‌ صدای بلند خوانده و حاضر و غایب معین شده و اشخاص حاضر معاینه گردیده آن‌هایی‌که قابلیت سربازی ندارند خارج و سند معافیت به آن‌ها داده می‌شود.

۳ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- به‌ اسناد اشخاصی‌ که مطابق فصل دوم این قانون معاف می‌باشند و طبق ماده ۲۰ قبلاً از طرف حوزه‌های سربازگیری با تحقیقات محلی تنظیم و تکمیل گردیده رسیدگی کرده پس از تصدیق حقانیت آن‌ها در مقابل اسامی آنان در دفتر سربازگیری ذکر علل را نموده و سند معافیت به‌آن‌ها می‌دهند.

۴ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- اشخاصی‌ که در دفتر اسامی نامشان ذکر شده ولی به‌واسطه مسافرت یا مرضی نتوانند حاضر شوند و نماینده فرستاده باشند از نماینده آن‌ها تحقیقات لازمه به‌عمل آمده علل عدم حضور و لیاقت و عدم لیاقت و معافیت و عدم معافیت آن‌ها در مقابل اسمشان قید و سند مقتضی به‌ نماینده آن‌ها داده خواهد شد.

۵ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- دفاتر اسامی که از طرف حوزه‌های سربازگیری تهیه و به‌ مجلس سربازگیری تسلیم شده با دفتر نفوس محلی تطبیق و در صورت اختلاف علل و موجبات آن تحقیق شده و بر طبق آن تحقیقات عمل می‌شود و پس از اتمام عملیات دفاتر مذکوره بسته شده و به‌ امضای تمام اعضای مجلس خواهد رسید.

۶ (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- پس از موضوع کردن معافین از خدمت نظامی عده مورد احتیاج از مجموع افراد قابل سربازی انتخاب و به‌ بقیه افراد اضافه بر احتیاج مرخصی خانه تا احضار ثانوی داده خواهد شد. بدیهی است در مرخصی افراد اضافه بر احتیاج طبقات سه‌گانه مقرره در ماده ۸ باید ملحوظ شود و طبقه سوم مقدم بر طبقه دوم و طبقه دوم مقدم بر طبقه اول خواهد بود.

ماده بیست و ششم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- رسیدگی به‌وضعیت افراد علنی و در حضور حاضرین در مجلس سربازگیری به‌عمل می‌آید.

ماده بیست و هفتم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- وضعیت هر یک از افراد باید در مقابل اسم آن شخص در دفتر صورت‌مجلس سربازگیری ثبت و به‌امضای رئیس دفاتر و منشی مجلس سربازگیری برسد.

ماده بیست و هشتم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورت اختلاف آراء بین اعضای مجلس سربازگیری رأی اکثریت قاطع خواهد بود.

ماده بیست و نهم- اشخاصی که بدون عذر موجه در مجلس سربازگیری حاضر نشوند و یا نماینده نفرستند برای استنکاف از حضور در مجلس سربازگیری یا فرار پس از ثبوت تقصیر در محکمه اداری جلب به‌ خدمت سربازی شده و در عوض دو سال سه سال تحت‌السلاح خواهند ماند.

ماده بیست و نهم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورت حصول اختلاف عقیده مابین اعضای مجلس سربازگیری رأی اکثریت قاطع خواهد بود.

تبصره (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- در صورت ثبوت عذر موجه برای غیبت محکمه اداری با مشمول مزبور مطابق مقررات قانونی رفتار خواهد نمود.

ماده سی‌ام- پس از ختم عملیات مجلس سربازگیری صورت مجلس در چهار نسخه نوشته شده و پس از امضاء اعضای مجلس مزبور دو نسخه برای وزارتین جنگ و داخله ارسال شده و دو نسخه دیگر در دفتر حوزه سربازگیری و دفتر حکومتی ضبط خواهد شد.

فصل چهارم- در مجازات مستنکفین از خدمت نظامی و فراریان از قرعه و مساعدین با آن‌ها

ماده سی و یکم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- محکمه اداری مذکور در ماده ۲۹ به‌ ریاست رئیس ناحیه یا رئیس حوزه سربازگیری و عضویت نماینده حکومت و سجل احوال و امنیه و نظمیه محل در مراکز نواحی و حوزه‌ها تشکیل می‌گردد.

ماده سی و دوم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- هر یک از افراد ذخیره که در موقع احضار برای مشق نظامی بدون عذر موجه حاضر نشوند پس از ثبوت تقصیر در محکمه نظامی از یک ماه تا سه ماه محکوم به‌ حبس می‌کردند.

ماده سی و سوم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- حکم مذکور در ماده فوق در مورد افراد احتیاط نیز جاری است.

ماده سی و چهارم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- مدتی را که مستخدمین رسمی و مستخدمین جزء قبل از تاریخ اجرای این قانون انجام خدمت نظام وظیفه نموده و یا بعداً بنمایند جزو مدت خدمت آن‌ها محسوب شده وزارتخانه‌ها و ادارات مربوطه مکلفند آن‌ها را پس از دوره خدمت نظامی به‌ خدمت خود بپذیرند. و همین‌طور مستخدمین دیگر ادارات که بر اثر این قانون به‌ خدمت نظام وظیفه دعوت می‌شوند پس از خاتمه خدمت تحت‌السلاح برای اشتغال به‌ خدمت سابق خود یا خدمات دیگر دولتی بر سایرین مقدم خواهند بود.

فصل پنجم

ماده سی و پنجم- در هر ناحیه سربازگیری که قانون سجل احوال اجرا شود قانون خدمت نظام اجباری اجراء خواهد گردید و پس از اجرای این قانون اصول بنیچه نسبت به‌ آن قسمت ملغی خواهد بود.

ماده سی و ششم (منسوخ ۱۳۱۰/۰۶/۳۰)- این قانون از تاریخ دهم مهر ماه ۱۳۱۰ به‌موقع اجراء گذارده می‌شود. اشخاصی که به‌موجب قانون خدمت نظامی مصوب ۱۶ خرداد ۱۳۰۴ مشمول بوده‌اند از حیث معافیت تابع مقررات مواد ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ این قانون خواهند بود. نظامنامه اجرای این قانون توسط وزارتین جنگ و داخله تدوین و پس از تصویب هیئت وزراء به‌وسیله وزارت جنگ به‌موقع اجرا گذارده خواهد شد.

این قانون که مشتمل بر سی و شش ماده است در جلسه شانزدهم خرداد ماه یک‌هزار و سیصد و چهار شمسی به‌ تصویب مجلس شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی – حسین پیرنیا


تازه‌های قوانین:

  • قانون لزوم ارائه گواهینامه پزشک قبل از وقوع ازدواج
  • قانون اختصاص تعدادی از دادگاه‌های موجود به دادگاه‌های موضوع اصل بیست و یکم (۲۱) قانون اساسی (دادگاه خانواده)
  • قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش
  • قانون الزام تزریق واکسن ضد کزاز برای بانوان قبل از ازدواج
  • قانون مربوط به حق حضانت
  • قانون حق حضانت فرزندان صغیر یا محجور به مادران آن‌ها
  • قانون راجع به انکار زوجیت