پنتگون با اذعان رسمی به استقرار عملیاتی تسلیحات هجومی و دفاعی در مدار زمین، هنجار چنددههای تسلیحاتیسازی فضا را شکست؛ اقدامی که حقوقدانان و ناظران بینالمللی آن را گامی نگرانکننده در راستای تشدید مسابقه تسلیحاتی، نادیده گرفتن منشور ملل متحد و تهدید حق بنیادین بشریت برای بهرهبرداری مسالمتآمیز از ماورای جو میدانند.
تروا مینک، وزیر نیروی هوایی آمریکا بهتازگی بهطور رسمی تایید کرد که نیروی فضایی آمریکا سامانههای تسلیحاتی موسوم به تسلیحات کنترل فضایی در مدار را عملیاتی کرده و در مدار زمین قرار داده است.
براساس گزارش نشریه میلیتریتایمز Military Times و مجله اِیر اَند اسپیس فورس Air & Space Forces Magazine، مینک در جریان کنفرانس سالانه نیروی هوایی، فضایی و سایبری اعلام کرد واشنگتن بهمنظور تضمین برتری و آنچه مقابله با تهدیدات خوانده، اقدام به استقرار این تسلیحات هجومی و دفاعی در فضا کرده است.
بهگزارش گاردین، اگرچه جزئیات طبقهبندیشده فناوری این سلاحها فاش نشده، اما سخنگوی نیروی فضایی آمریکا تایید کرده که این سامانهها قابلیتهای سختافزاری و اخلالگرانه برای بازدارندگی یا نابودی زیرساختهای فضایی رقیب را شامل میشوند.
این اذعان صریح، گامی اساسی در راستای توسعه برنامه دفاع موشکی و فضایی جدید آمریکا موسوم به گنبد طلایی بهشمار میرود.
چارچوب حقوقی بینالمللی و معاهدههای ناظر بر استفاده نظامی از فضا
حقوق بینالملل فضا بر پایه معاهده فضای ماورای جو (Outer Space Treaty) مصوب ۱۹۶۷ استوار است.
طبق ماده ۴ این معاهده، استقرار هرگونه سلاح هستهای یا سایر تسلیحات کشتار جمعی در مدار زمین و همچنین استفاده نظامی از ماه و اجرام آسمانی بهطور مطلق ممنوع است.
با این حال، همانطور که نشریههای حقوقی بینالمللی اشاره میکنند، این معاهده دچار یک خلأ قانونی درمورد منع مستقیم تسلیحات متعارف در مدار زمین است؛ مسئلهای که واشنگتن با استناد به آن اقدام اخیر خود را توجیه میکند.
از سوی دیگر، اصول عام حقوق بینالملل، از جمله ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد، هرگونه تهدید یا توسل به زور علیه حاکمیت کشورها را (چه در زمین و چه در فضا) منع میکند.
همچنین قطعنامههای متعدد مجمع عمومی سازمان ملل، به ویژه ابتکار عمل جلوگیری از مسابقه تسلیحاتی در فضای ماورای جو (PAROS)، بر ضرورت حفظ فضا بهعنوان میراث مشترک بشریت برای اهداف مسالمتآمیز تاکید دارند.
نقض اصول منشور ملل متحد و حقوق بنیادین بشریت
اقدام آمریکا در استقرار رسمی تسلیحات در مدار زمین، از منظر حقوق بینالملل و حقوق بشر، نقض آشکار تعهدات بینالمللی و اصول آمره محسوب میشود.
موسسههای پژوهشی حقوق بینالملل از جمله سیپری و تحلیلگران حقوقی هشدار دادهاند که این حرکت آمریکا، جرقه نهایی برای شتاب بخشیدن به یک مسابقه تسلیحاتی پرریسک در فضا است و مفاد اصل توجه لازم را در معاهده ۱۹۶۷ نقض میکند.
ایجاد خطرهای ناشی از زبالههای فضایی و انهدام احتمالی ماهوارههای زیستمحیطی و غیرنظامی، حق حیات، امنیت بینالمللی و دسترسی برابر تمام ملتها به بهرهبرداری مسالمتآمیز از فضا را که در ماده اول معاهده فضای ماورای جو تضمین شده، به شدت به مخاطره میاندازد.
علاوه بر این، طبق ارزیابی ناظران سازمان ملل، تسلیحاتیسازی فضا توسط آمریکا به معنای نادیدهگرفتن تعهدهای دولتها در قبال حفظ صلح جهانی و نقض حق بنیادین بشریت برای بهرهمندی از محیطی امن و بدون مناقشه مسلحانه در ماورای جو است.
انتهای پیام/
