روش های تعیین ظرفیت داکت اسپلیت

 در این مطلب، روش‌های محاسبه ظرفیت داکت اسپلیت را دقیق و کامل برای شما توضیح می دهیم. لازم است بگوییم که این محاسبات برای سایر سیستم‌های تهویه مطبوع مانند چیلرهای تراکمی، کولرهای گازی دیواری و سیستم‌های مرکزی یا VRF نیز قابل استفاده است.

ظرفیت برودتی چیست؟

ظرفیت برودتی یا سرمایشی داکت اسپلیت براساس Btu/hr (بی تی یو بر ساعت) محاسبه می شود. در برخی موارد نیز از واحد تن تبرید استفاده می‌کنند. هر تن تبرید برابر با ۱۲۰۰ Btu/hr است. برای مثال، یک دستگاه داکت اسپلیت ۳ تن تبرید معادل یک دستگاه داکت اسپلیت ۳۶۰۰۰ Btu/hr است.

 EER شاخص تقسیم انرژی خنک کاری دستگاه بر انرژی الکتریکی دستگاه است. این عدد نشان دهنده میزان‌ سرمای تولید شده به مقدار برق مصرف شده می باشد که هر چه مقدار EER بیش‌تر باشد راندمان دستگاه نیز بالاتر خواهد بود. شما می‌توانید با در نظر گرفتن EER داکت اسپلیت در طول مدت محدودی موجب کاهش هزینه‌های مصرف انرژی شوید. برای گرمایش داکت اسپلیت اینورتر نیز چنین پارامتری وجود دارد که به آن ضریب عملکرد (COP) می‌گویند. نحوه محاسبه این پارامتر همانند پارامتر EER است با این تفاوت که بجای توان سرمایشی، توان گرمایشی تولید شده توسط دستگاه را در فرمول COP قرار می‌دهیم.

روش‌های محاسبه ظرفیت داکت اسپلیت

با توجه به ابعاد پروژه، روش‌های مختلفی برای محاسبه ظرفیت دستگاه داکت اسپلیت وجود دارد. روش‌های محاسبه به شرح زیر هستند.

• روش دقیق
• روش محاسبه حدودی براساس متراژ مفید
• روش محاسبه حدودی براساس متراژ غیرمفید (فقط مسکونی)

در ادامه هر یک از این روش ها را مفصل بررسی می کنیم:

محاسبه ظرفیت داکت اسپلیت به روش دقیق

وقتی محاسبه دقیق ظرفیت داکت اسپلیت مد نظر باشد پارامترهای زیادی در محاسبات آن (به صورت فرمولی دستی و یا نرم افزاری که توسط مهندسین مکانیک انجام می گردد) تاثیر گذار خواهند بود.  در روش دقیق، اتلاف حرارتی از پنجره‌ها، دیوارها، درب اصلی، سیستم روشنایی و کامپیوتری، زاویه تابش آفتاب، طبقات میانی یا آخر بودن و … مورد بررسی قرار می‌گیرد. این محاسبات بصورت دستی یا از طریق نرم‌افزارهایی همچون کریر هپ انجام می‌گردد.

از این روش برای پروژه‌هایی که در ابعاد بزرگ ساخته می‌شوند استفاده می شود. چون، در اینگونه پروژه‌ها از سیستم‌های بزرگ مرکزی همچون چیلر و VRF استفاده می‌کنند و مصرف انرژی بسیار اهمیت دارد تا هزینه‌های نگهداری و مصرف برق را کاهش دهند. برای سیستم‌های داکت اسپلیت مجزا این روش متداول نیست و از دو روش دیگر برای محاسبه ظرفیت سرمایشی و گرمایشی بیشتر استفاده می‌کنند.

در روش دوم و سوم که بیشتر برای دستگاه داکت اسپلیت استفاده می‌شود، محاسبات سریع‌تر بوده و همه افراد می‌توانند از این روش‌ها استفاده کنند. در ادامه به توضیح این دو روش می پردازیم.

محاسبه ظرفیت داکت اسپلیت به روش حدودی براساس متراژ مفید

برای محاسبه ظرفیت سرمایشی دستگاه داکت اسپلیت با روش محاسبه حدودی و سر انگشتی طبق مراحل زیر پیش می رویم:

1. محاسبه فضای مفید

اولین کاری می کنیم متراژ مفید (فضایی که نیازمند سرمایش یا گرمایش است) را محاسبه می کنیم. برای محاسبه فضای مفید می‌توانید از نرم‌افزار اتوکد استفاده کنید. اگر نمی‌توانید از این نرم‌افزار استفاده کنید، باید بصورت دستی متراژ مفید را بدست آورید.

1. تعیین نوع کاربری فضا

نوع کاربری پروژه می‌تواند مسکونی، اداری، تجاری، بیمارستانی یا هرنوع کاربری دیگر باشد. اگر ساختمان اداری است باید تعداد وسایل‌های گرمایشی و کارمندان آن ساختمان را درنظر گرفت. سپس، متناسب با کاربری موردنظر از فرمول موبوطه که در ادامه این بخش شرح می دهیم استفاده کنید تا مقدار ظرفیت سرمایشی محاسبه شود.

1. تعیین ضریب شهر

هر شهری آب و هوای خاص خودش را دارد. مثلا از نظر ارتفاع از سطح دریا، رطوبت هوا، درجه حرارت هوای خشک در فصل تابستان و … با یکدیگر متفاوت‌اند. ضریب شهر یک عددی است که توسط روش‌های دقیقی متناسب با همان شهر محاسبه شده تا در فرمول نهایی محاسبه ظرفیت استفاده شود.

در جدول زیر، ضریب شهر برای مناطق مختلف کشور ارائه شده است که در فرمول نهایی محاسبه ظرفیت از آنها استفاده می‌کنیم.

فرمول واحدهای مسکونی

بار سرمایشی برحسب Btu/hr برای واحدهای مسکونی از فرمول زیر بدست می‌آید:

مساحت مفید محیط (برحسب متر مربع)*ضریب شهر

مثال:  اگر یک واحد مسکونی در شهر مشهد داشته باشیم که ۵۰۰ متر مربع فضای مفید آن باشد، ظرفیت سرمایشی برای آن واحد مسکونی برابر با ۲۰۰٫۰۰۰ Btu/hr است.

فرمول واحدهای اداری

بار سرمایشی برای واحدهای اداری برحسب Btu/hr از فرمول زیر محاسبه می شود:

(مساحت مفید محیط*ضریب شهر)+(تعداد کامپیوتر*۶۰۰)+(تعداد کارکنان*۴۰۰)

مثال: یک واحد اداری به متراژ مفید ۵۰۰ متر مربع در شهر شیراز را درنظر بگیرید که ۱۰ تا رایانه و ۱۵ تا کارمند دارد. بار برودتی برای این واحد اداری برابر با  ۲۱۲۰۰۰ Btu/hr است.

) =۲۱۲۰۰۰۴۰۰*۱۵)+(۶۰۰*۱۰)+(۴۰۰*۵۰۰)

فرمول واحدهای تجاری

بار برودتی برحسب Btu/hr برای واحدهای تجاری از فرمول زیر بدست می‌آید:

مساحت مفید محیط (برحسب متر مربع)*ضریب شهر*۲

مثال: یک واحد تجاری با متراژ ۱۰۰ مترمربع را در شهر یزد درنظر بگیرید، بار برودتی این واحد تجاری برابر با ۱۲۰٫۰۰۰    Btu/hr است.

۱۲۰٫۰۰۰=۲*۶۰۰*۱۰۰

1. انتخاب ظرفیت داکت اسپلیت

تا این مرحله نحوه محاسبه بار برودتی را شرح دادیم. اما، وقتی که ظرفیت برودتی مورد نیاز محاسبه شد، باید تصمیم بگیریم که چه ظرفیتی از دستگاه داکت اسپلیت را انتخاب کنیم. داکت اسپلیت ها در ظرفیت‌های ۱۸۰۰۰، ۲۴۰۰۰، ۳۰۰۰۰، ۳۶۰۰۰، ،۴۲۰۰۰ ۴۸۰۰۰ و ۶۰۰۰۰ Btu/hr موجود هستند.

 پس، باید متناسب با محاسبات انجام شده دستگاه موردنظرتان را انتخاب کنید.

برای مثال، برای یک واحد مسکونی سه خوابه، میزان بار برودتی محاسبه شده برابر با ۶۰۰۰۰ Btu/hr است. حالا باید ببینیم کدام ظرفیت داکت اسپلیت مناسب این واحد است؟ آیا یک دستگاه داکت اسپلیت ۶۰۰۰۰ باید انتخاب کنیم یا دوتا دستگاه داکت اسپلیت ۳۰۰۰۰ گزینه بهتری است؟

 انتخاب تعداد دستگاه و ظرفیت آن بستگی به نقشه معماری آن واحد مسکونی دارد. برای مثالی که زدیم، چون واحد مسکونی سه خواب دارد پس بهتر است که یک داکت اسپلیت ۲۴۰۰۰ و یک داکت اسپلیت ۳۶۰۰۰ انتخاب شود. در این حالت، تمامی اتاق خواب‌ها با یک دستگاه کار می‌کنند. همچنین، ظرفیت دستگاه پذیرایی بیشتر درنظر گرفته شده است تا درصورتی که بار گرمایی زیاد بود دستگاه تحت فشار نباشد و اتومات کار کند.

محاسبه ظرفیت داکت اسپلیت به روش حدودی براساس متراژ غیر مفید

در این روش نیازی به فرمول و محاسبه نیست و ظرفیت دستگاه را براساس متراژ غیرمفید واحد مسکونی انتخاب می‌کنیم. برای انتخاب ظرفیت داکت اسپلیت در پروژه‌های مسکونی از جدول زیر استفاده می‌گردد.

لازم به گفتن است که این جدول برای استان‌های تهران، مازندران، اصفهان، مشهد و شیراز مناسب است.

نکات مهم هنگام انتخاب داکت اسپلیت

هنگام انتخاب و خرید داکت اسپلیت به واقعی بودن ظرفیت دستگاه توجه کنید. در صورتی که چهار طرف واحد مسکونی باز بود حتما ظرفیت سرمایشی را بالاتر درنظر بگیرید. سعی کنید برای طبقه اول و آخر ظرفیت بالاتری درنظر بگیرید.

با عایق کردن دیوارها، استفاده از پنجره دوجداره و استفاده از سایه بان برای پنجره‌ها می‌توان از ظرفیت‌های پایین‌تری از دستگاه استفاده کرد. در واقع با این کارها می‌توانید مصرف انرژی را کاهش دهید.

سخن پایانی

در این مطلب سعی کردیم به محاسبه یا برآورد ظرفیت داکت اسپلیت مورد نیاز واحدهای آپارتمانی و اداری بپردازیم. امیدواریم که مطالب ارائه شده در این مقاله برایتان مفید و کاربردی بوده باشد.

برای مشاهده و مقایسه انواع داکت اسپلیت با برندها و ظرفیت های مختلف و همچنین اطلاع از قیمت به روز محصولات، به سایت مجموعه تخصصی دماتجهیز مراجعه نمایید و از کارشناسان واحد تهویه مطبوع مشاوره دریافت فرمایید.